|
4822 Sayılı
Kanun ile Değişik
4077 sayılı TÜKETİCİNİN
KORUNMASI HAKKINDA KANUN
Kabul Tarihi:6.3.2003
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu
Kanunun amacı, kamu
yararına uygun olarak
tüketicinin sağlık ve
güvenliği ile ekonomik
çıkarlarını koruyucu,
aydınlatıcı, eğitici,
zararlarını tazmin
edici, çevresel
tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı
önlemleri almak ve
tüketicilerin
kendilerini koruyucu
girişimlerini özendirmek
ve bu konudaki
politikaların
oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik
etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu
Kanun, 1inci maddede
belirtilen amaçlarla mal
ve hizmet piyasalarında
tüketicinin taraflardan
birini oluşturduğu her
türlü tüketici işlemini
kapsar.
Tanımlar
Madde 3. - Bu
Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve
Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve
Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe konu
olan taşınır eşyayı,
konut ve tatil amaçlı
taşınmaz malları ve
elektronik ortamda
kullanılmak üzere
hazırlanan yazılım, ses,
görüntü ve benzeri gayri
maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret
veya menfaat
karşılığında yapılan
mal sağlama dışındaki
her türlü faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal
veya hizmeti ticari veya
mesleki olmayan
amaçlarla edinen,
kullanan veya yararlanan
gerçek ya da tüzel
kişiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere ticari veya
mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye
mal sunan gerçek veya
tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere ticari veya
mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye
hizmet sunan gerçek veya
tüzel kişileri,
h) Tüketici işlemi: Mal
veya hizmet
piyasalarında tüketici
ile satıcı-sağlayıcı
arasında yapılan her
türlü hukuki işlemi,
ı) İmalatçı-Üretici:
Kamu tüzel kişileri de
dahil olmak üzere
tüketiciye sunulmuş olan
mal veya hizmetleri ya
da bu mal veya
hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara
mallarını üretenler ile
mal üzerine kendi ayırt
edici işaretini, ticari
markasını veya unvanını
koyarak satışa
sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak
üzere tüketiciye
sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal
veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara
mallarını yurt dışından
getirerek satışa sunan
gerçek veya tüzel
kişiyi,
k) Kredi veren:
Mevzuatları gereği
tüketicilere nakit kredi
vermeye yetkili olan
banka, özel finans
kuruluşu ve finansman
şirketlerini,
l) Reklam veren:
Ürettiği ya da
pazarladığı
malın/hizmetin
tanıtımını yaptırmak,
satışını artırmak veya
imajını yaratıp
güçlendirmek amacıyla
hazırlattığı, içinde
firmasının ya da
mal/hizmet markasının
yer aldığı reklamları
yayınlatan, dağıtan ya
da başka yollarla
sergileyen gerçek ya da
tüzel kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari
reklam ve ilânları
reklam verenin duyduğu
ihtiyaç doğrultusunda
hazırlayan ve reklam
veren adına
yayınlanmasına aracılık
eden ticari iletişim
uzmanı gerçek ya da
tüzel kişiyi,
n) Mecra kuruluşu:
Ticari reklam veya ilânı
hedef kitleye ulaştıran
iletişim kanallarının ya
da her türlü aracın
sahibi, işleticisi veya
kiralayıcısı olan gerçek
veya tüzel kişiyi,
o ) Teknik düzenleme:
Bir ürünün ve hizmetin,
ilgili idari hükümler de
dahil olmak üzere,
özellikleri, işleme ve
üretim yöntemleri,
bunlarla ilgili
terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme,
etiketleme ve uygunluk
değerlendirilmesi
işlemleri hususlarından
biri veya birkaçını
belirten ilgili
Bakanlık tarafından
Resmi Gazetede
yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan
standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu
olan her türlü
düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri:
Tüketicinin korunması
amacıyla kurulan dernek,
vakıf veya bunların üst
kuruluşlarını,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve
Aydınlatılması
Ayıplı Mal
Madde 4-
Ambalajında, etiketinde,
tanıtma ve kullanma
kılavuzunda ya da reklam
ve ilânlarında yer alan
veya satıcı tarafından
bildirilen veya
standardında veya teknik
düzenlemesinde tespit
edilen nitelik veya
niteliği etkileyen
niceliğine aykırı olan
ya da tahsis veya
kullanım amacı
bakımından değerini veya
tüketicinin ondan
beklediği faydaları
azaltan veya ortadan
kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik
eksiklikler içeren
mallar, ayıplı mal
olarak kabul edilir.
Tüketici, malın teslimi
tarihinden itibaren otuz
gün içerisinde ayıbı
satıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu
durumda, bedel iadesini
de içeren sözleşmeden
dönme, malın ayıpsız
misliyle değiştirilmesi
veya ayıp oranında bedel
indirimi ya da ücretsiz
onarım isteme haklarına
sahiptir. Satıcı,
tüketicinin tercih
ettiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu seçimlik
haklarından biri ile
birlikte ayıplı malın
neden olduğu ölüm
ve/veya yaralanmaya yol
açan ve/veya
kullanımdaki diğer
mallarda zarara neden
olan hallerde
imalatçı-üreticiden
tazminat isteme hakkına
da sahiptir.
İmalatçı-üretici,
satıcı, bayi, acente,
ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci
fıkrasına göre kredi
veren ayıplı maldan ve
tüketicinin bu maddede
yer alan seçimlik
haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur.
Ayıplı malın neden
olduğu zarardan dolayı
birden fazla kimse
sorumlu olduğu takdirde
bunlar müteselsilen
sorumludurlar. Satılan
malın ayıplı olduğunun
bilinmemesi bu
sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Bu madde ile ayıba karşı
sorumlu tutulanlar,
ayıba karşı daha uzun
bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı
maldan sorumluluk, ayıp
daha sonra ortaya çıkmış
olsa bile malın
tüketiciye teslimi
tarihinden itibaren iki
yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu süre konut
ve tatil amaçlı taşınmaz
mallarda beş yıldır.
Ayıplı malın neden
olduğu her türlü
zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise
üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu talepler
zarara sebep olan malın
piyasaya sürüldüğü
günden başlayarak on yıl
sonra ortadan kalkar.
Ancak, satılan malın
ayıbı, tüketiciden
satıcının ağır kusuru
veya hile ile
gizlenmişse zamanaşımı
süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı malın neden
olduğu zararlardan
sorumluluğa ilişkin
hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek satın
alınan mallar hakkında
yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Satışa sunulacak ayıplı
mal üzerine ya da
ambalajına, imalatçı
veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla
okuyabileceği şekilde
"özürlüdür" ibaresini
içeren bir etiket
konulması zorunludur.
Yalnızca ayıplı mal
satılan veya bir kat ya
da reyon gibi bir bölümü
sürekli olarak ayıplı
mal satışına,
tüketicinin bilebileceği
şekilde tahsis edilmiş
yerlerde bu etiketin
konulma zorunluluğu
yoktur. Malın ayıplı
olduğu hususu,
tüketiciye verilen
fatura, fiş veya satış
belgesi üzerinde
gösterilir.
Güvenli olmayan mallar,
piyasaya özürlüdür
etiketiyle dahi arz
edilemez. Bu ürünlere,
4703 sayılı Ürünlere
İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun
hükümleri uygulanır.
Bu hükümler, mal
satışına ilişkin her
türlü tüketici işleminde
de uygulanır.
Ayıplı Hizmet
Madde 4/A-
Sağlayıcı tarafından
bildirilen reklam ve
ilânlarında veya
standardında veya teknik
kuralında tespit edilen
nitelik veya niteliği
etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da
yararlanma amacı
bakımından değerini veya
tüketicinin ondan
beklediği faydaları
azaltan veya ortadan
kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik
eksiklikler içeren
hizmetler, ayıplı hizmet
olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa
edildiği tarihten
itibaren otuz gün
içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu
durumda, sözleşmeden
dönme, hizmetin yeniden
görülmesi veya ayıp
oranında bedel indirimi
haklarına sahiptir.
Tüketicinin sözleşmeyi
sona erdirmesi, durumun
gereği olarak haklı
görülemiyorsa, bedelden
indirim ile yetinilir.
Tüketici, bu seçimlik
haklarından biri ile
birlikte 4 üncü maddede
belirtilen şartlar
çerçevesinde tazminat da
isteyebilir. Sağlayıcı,
tüketicinin seçtiği bu
talebi yerine getirmekle
yükümlüdür.
Sağlayıcı, bayi, acente
ve 10 uncu maddenin
beşinci fıkrasına göre
kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı
hizmetin neden olduğu
her türlü zarardan ve
tüketicinin bu maddede
yer alan seçimlik
haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur.
Sunulan hizmetin ayıplı
olduğunun bilinmemesi bu
sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için
garanti verilmemiş ise,
ayıp daha sonra ortaya
çıkmış olsa bile ayıplı
hizmetten dolayı
yapılacak talepler
hizmetin ifasından
itibaren iki yıllık
zamanaşımına tabidir.
Ayıplı hizmetin neden
olduğu her türlü
zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise
üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Ancak, sunulan
hizmetin ayıbı,
tüketiciden sağlayıcının
ağır kusuru veya hile
ile gizlenmişse
zamanaşımı süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı hizmetin neden
olduğu zararlardan
sorumluluğa ilişkin
hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek
edinilen hizmetler
hakkında yukarıdaki
hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet
sağlamaya ilişkin her
türlü tüketici işleminde
de uygulanır.
Satıştan Kaçınma
Madde 5-
Üzerinde "numunedir"
veya "satılık değildir"
ibaresi bulunmayan bir
malın; ticarî bir
kuruluşun vitrininde,
rafında veya açıkça
görülebilir herhangi bir
yerinde teşhir edilmesi
halinde satıcı bu
malların satışından
kaçınamaz.
Hizmet sağlamada da
haklı bir sebep
olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir teamül,
ticarî örf veya adet
yoksa, satıcı bir mal
veya hizmetin satışını o
mal veya hizmetin
kendisi tarafından
belirlenen miktar, sayı
veya ebat gibi koşullara
ya da başka bir mal veya
hizmetin satın
alınmasına bağlı
kılamaz.
Diğer mal satışı ve
hizmet sağlama
sözleşmelerinde de bu
hüküm uygulanır.
Sözleşmelerdeki
Haksız Şartlar
Madde 6- Satıcı
veya sağlayıcının
tüketiciyle müzakere
etmeden, tek taraflı
olarak sözleşmeye
koyduğu, tarafların
sözleşmeden doğan hak ve
yükümlülüklerinde iyi
niyet kuralına aykırı
düşecek biçimde tüketici
aleyhine dengesizliğe
neden olan sözleşme
koşulları haksız
şarttır.
Taraflardan birini
tüketicinin oluşturduğu
her türlü sözleşmede yer
alan haksız şartlar
tüketici için bağlayıcı
değildir.
Eğer bir sözleşme şartı
önceden hazırlanmışsa ve
özellikle standart
sözleşmede yer alması
nedeniyle tüketici
içeriğine etki
edememişse, o sözleşme
şartının tüketiciyle
müzakere edilmediği
kabul edilir.
Sözleşmenin bütün olarak
değerlendirilmesinden,
standart sözleşme olduğu
sonucuna varılırsa, bu
sözleşmedeki bir şartın
belirli unsurlarının
veya münferit bir
hükmünün müzakere
edilmiş olması,
sözleşmenin kalan
kısmına bu maddenin
uygulanmasını
engellemez.
Bir satıcı veya
sağlayıcı, bir standart
şartın münferiden
tartışıldığını ileri
sürüyorsa, bunu ispat
yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9,
9/A, 10, 10/A ve 11/A
maddelerinde yazılı
olarak düzenlenmesi
öngörülen tüketici
sözleşmeleri en az oniki
punto ve koyu siyah
harflerle düzenlenir ve
sözleşmede bulunması
gereken şartlardan bir
veya birkaçının
bulunmaması durumunda
eksiklik sözleşmenin
geçerliliğini etkilemez.
Bu eksiklik satıcı veya
sağlayıcı tarafından
derhal giderilir.
Bakanlık standart
sözleşmelerde yer alan
haksız şartların tespit
edilmesine ve bunların
sözleşme metninden
çıkartılmasının
sağlanmasına ilişkin
usul ve esasları
belirler.
Taksitle Satış
Madde 6/A-
Taksitle satış, satım
bedelinin en az iki
taksitle ödendiği ve
malın veya hizmetin
sözleşmenin düzenlendiği
anda teslim veya ifa
edildiği satım türüdür.
Taksitle satış
sözleşmesinin yazılı
şekilde yapılması
zorunludur. Sözleşmede
bulunması gereken asgari
koşullar aşağıda
gösterilmiştir:
a) Tüketicinin ve satıcı
veya sağlayıcının isim,
unvan, açık adresleri ve
varsa erişim bilgileri,
b) Malın veya hizmetin
Türk Lirası olarak
vergiler dahil peşin
satış fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile
birlikte ödenecek Türk
Lirası olarak toplam
satış fiyatı,
d) Faiz miktarı, faizin
hesaplandığı yıllık oran
ve sözleşmede belirlenen
faiz oranının yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere
gecikme faizi oranı,
e) Peşinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde
düşmesinin hukuki
sonuçları.
Satıcı veya sağlayıcı,
bu bilgilerin sözleşmede
yer almasını sağlamak ve
taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin
bir nüshasını tüketiciye
vermekle yükümlüdür.
Sözleşmeden ayrı olarak
kıymetli evrak
niteliğinde senet
düzenlenecekse, bu
senet, her bir taksit
ödemesi için ayrı ayrı
olacak şekilde ve sadece
nama yazılı olarak
düzenlenir. Aksi
takdirde, kambiyo senedi
geçersizdir.
Taksitle satışlarda;
tüketici, borçlandığı
toplam miktarı önceden
ödeme hakkına sahiptir.
Tüketici aynı zamanda,
bir taksit miktarından
az olmamak şartıyla bir
veya birden fazla taksit
ödemesinde bulunabilir.
Her iki durumda da
satıcı, ödenen miktara
göre gerekli faiz
indirimini yapmakla
yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı,
taksitlerden birinin
veya birkaçının
ödenmemesi halinde kalan
borcun tümünün ifasını
talep etme hakkını saklı
tutmuşsa, bu hak; ancak
satıcının veya
sağlayıcının bütün
edimlerini ifa etmiş
olması durumunda ve
tüketicinin birbirini
izleyen en az iki
taksidi ödemede
temerrüde düşmesi ve
ödenmeyen taksit
toplamının satış
bedelinin en az onda
biri olması halinde
kullanılabilir. Ancak
satıcının veya
sağlayıcının bu hakkını
kullanabilmesi için en
az bir hafta süre
vererek muacceliyet
uyarısında bulunması
gerekir.
Sözleşme şartları
tüketici aleyhine hiçbir
şekilde değiştirilemez.
Devre tatil
Madde 6/B-
Devre tatil
sözleşmeleri, en az üç
yıl süre için yapılan ve
bu süre zarfında yıl
içinde, belirli veya
belirlenebilecek ve bir
haftadan az olmayacak
bir dönem için bir veya
daha fazla sayıdaki
taşınmazın kullanım
hakkının devri ya da
devri taahhüdünü içeren
ve bir nüshasının
tüketiciye verilmesi
zorunlu, yazılı sözleşme
ya da sözleşmeler
grubudur.
Devre tatil
sözleşmelerine ilişkin
usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Paket tur
Madde 6/C-
Paket tur sözleşmeleri;
ulaştırma, konaklama ve
bunlara yardımcı
sayılmayan diğer
turistik hizmetlerin en
az ikisinin birlikte,
her şeyin dahil olduğu
fiyatla satılan veya
satış taahhüdü yapılan
ve hizmeti yirmidört
saatten uzun bir süreyi
kapsayan veya gecelik
konaklamayı içeren ve
bir nüshasının
tüketiciye verilmesi
zorunlu, önceden
düzenlenmiş yazılı
sözleşmelerdir.
Paket tur sözleşmelerine
ilişkin usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Kampanyalı
Satışlar
Madde 7-
Kampanyalı satış,
gazete, radyo,
televizyon ilânı ve
benzeri yollarla
tüketiciye duyurularak
düzenlenen kampanyalara
iştirakçi kabul edilmesi
ve malın veya hizmetin
daha sonra teslim veya
ifa edilmesi suretiyle
yapılan satımdır.
Kampanyalı satışlar
Bakanlığın izni ile
yapılır. Bakanlık hangi
tür satışların izne tabi
olacağını, ön ödeme,
taksit miktarı, teslim
süresi, üretici firma
garantisi, yatırılacak
teminat ile kampanyalı
satışlarda uyulması
gereken usul ve esasları
tespit eder.
İlan ve taahhüt edilen
mal veya hizmetin
teslimatının veya
ifasının hiç ya da
gereği gibi yapılmaması
durumunda, satıcı,
sağlayıcı, bayi, acente,
imalatçı-üretici,
ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci
fıkrasına göre kredi
veren müteselsilen
sorumludur.
Tüketici kampanyadan
ayrılmaya karar
verdikten sonra
kampanyayı düzenleyen,
mal veya hizmetin
tüketiciye teslim
tarihini geçmemek
şartıyla tüketicinin o
ana kadar ödediği tüm
bedeli ödemekle
yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen,
kampanyalı satışlarda
düzenlenecek yazılı
sözleşmede, 6/A
maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen
bilgilere ek olarak
"kampanya bitiş tarihi"
ve "mal veya hizmetin
teslim veya yerine
getirilme tarih ve
şekli"ne ilişkin
bilgileri de içeren
sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye
vermek zorundadır.
Sözleşmede aksi
kararlaştırılmadıkça, ön
ödeme tutarı, mal veya
hizmetin satış bedelinin
yüzde kırkından fazla
olamaz.
Kampanyalı satışlarda
malın teslim ya da
hizmetin ifa süresi on
iki ayı aşamaz. Konut ve
tatil amaçlı taşınmaz
mallar için bu süre otuz
aydır.
Tüketicinin ödemeye
ilişkin tüm edimlerini
yerine getirmesi
durumunda, malın teslimi
ya da hizmetin ifası,
ödemenin bitimini
takiben en geç bir ay
içinde yapılmak
zorundadır.
Kampanyalı taksitle
satışlarda 6/A maddesi
hükümleri de uygulanır.
Kapıdan Satış
Madde 8-
Kapıdan satış; işyeri,
fuar, panayır gibi satış
mekanları dışında
yapılan satımlardır.
Bakanlık, kapıdan satış
yapacaklarda aranılacak
nitelikleri, bu Kanuna
tabi olan ve olmayan
kapıdan satışları ve
kapıdan satışlara
ilişkin uygulama usul ve
esaslarını belirler.
Bu tür satışlarda;
tüketici, teslim aldığı
tarihten itibaren yedi
gün içinde malı kabul
etmekte veya hiçbir
gerekçe göstermeden ve
hiçbir yükümlülük altına
girmeden reddetmekte
serbesttir. Hizmetlerin
satımında ise bu süre,
sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren
başlar. Bu süre dolmadan
satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine
konu mal veya hizmet
karşılığında tüketiciden
herhangi bir isim
altında ödeme yapmasını
veya borç altına sokan
herhangi bir belge
vermesini isteyemez.
Satıcı, cayma bildirimi
kendisine ulaştığı andan
itibaren yirmi gün
içerisinde malı geri
almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat
kullanımı sebebiyle
meydana gelen değişiklik
ve bozulmalarından
sorumlu değildir.
Taksitle yapılan kapıdan
satışlarda 6/A maddesi,
kampanyalı kapıdan
satışlarda 7 nci madde
hükümleri ayrıca
uygulanır.
Kapıdan
Satışlarda Satıcının ve
Sağlayıcının Yükümlülüğü
Madde 9-
Kapıdan satış
sözleşmelerinde,
sözleşmede bulunması
gereken diğer unsurlara
ilave olarak mal veya
hizmetin nitelik ve
niceliğine ilişkin
açıklayıcı bilgiler,
cayma bildiriminin
yapılacağı açık adres ve
en az on altı punto ve
koyu siyah harflerle
yazılmış aşağıdaki ibare
yer almak zorundadır:
Tüketicinin hiçbir
hukuki ve cezai
sorumluluk
üstlenmeksizin ve hiçbir
gerekçe göstermeksizin
teslim aldığı veya
sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren yedi
gün içerisinde malı veya
hizmeti reddederek
sözleşmeden cayma
hakkının var olduğunu ve
cayma bildiriminin
satıcı/sağlayıcıya
ulaşması tarihinden
itibaren malı geri
almayı taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip olduğu
haklarının da yazılı
bulunduğu sözleşmeyi
imzalar ve kendi el
yazısı ile tarihini
yazar. Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını
sağlamak ve taraflar
arasında akdedilen
sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye
|